Iedereen is het erover eens: zo kan het niet langer. De agressie, oorlogen, onderlinge strijd, etc. In alles dat negatief is, zit uiteindelijk ook iets positiefs. Maar soms is dat lang zoeken, of… is het wachten tot het zich openbaart?

Wat kan er nu iets positiefs zijn aan al die ellende in de wereld? Uiteraard is wat er gebeurt niet positief, maar wel onze reacties als mens erop. Veel mensen zijn zich bewust geworden dat we op deze manier niet verder willen. Sommige zijn er nog niet aan toe om al te weten: hoe dan? Andere voelen dat er een ommekeer in hun leven moet komen om uit deze ratrace te stappen. Het woord ‘vertragen’ zie je dan ook bijna overal vermeldt.

Sander (mijn man) en ik waren laatst onderweg naar Dordrecht. Een afstand van zo’n 155 km, waar we ruim 2 uur voor uittrekken. Het was druk, af en toe file, en dan weer vertragende verkeerslichten. Wij rijden rustig en hebben het gevoel, als je je haast kan het slechts hooguit 2 minuten schelen.

Het Universum geeft antwoord

Alsof ik het aan het Universum had gevraagd, las ik toen ik thuiskwam een artikel bij Quest.nl met daarin hoeveel het je oplevert als je daadwerkelijk continu met grote snelheid inhaalt. Daarin wordt uitgelegd dat hard rijden, veel inhalen en gehaast manoeuvreren veel minder tijd oplevert dan bestuurders doorgaans denken.

Als voorbeeld wordt een rit van ongeveer twee uur genomen. Conclusie: wanneer men rustig rijdt verbruikt men 7,42 liter benzine. Bij gehaast – soms onverantwoord – rijden doet men er 1 uur en 58 minuten over. En wordt er 9,69 liter benzine verbruikt. Het scheelt je slechts  2 minuten op de rit.

Twee minuten en veel geld

De gehaaste rijstijl leverde dus slechts twee minuten tijdwinst op. Maar kost ongeveer 2,3 liter extra brandstof. De rit wordt daardoor ruim dertig procent duurder. Veel automobilisten maken deze fout op de snelweg: het levert amper tijdwinst.

Voor die enkele minuten tijdwinst halen automobilisten in. Wisselen zij voortdurend van rijstrook, rijden zij te dicht achter anderen en jagen zij zichzelf en hun medeweggebruikers op. Terwijl wie gewoon gelijkmatig met het verkeer meerijdt, arriveert vaak maar enkele minuten later, en soms zelfs tegelijkertijd!

Een treffend voorbeeld van hoe weinig tijd haast soms werkelijk oplevert, terwijl rust zoveel meer veiligheid en ontspanning geeft!

Vertragen

Tijd om te VERTRAGEN! Een woord dat je de laatste tijd overal ziet verschijnen. Nu roept bij mij het woord ‘vertragen’ enige weerstand op. Daarom maar eens aan ChatGPT vragen wat vertragen nu in essentie is. En daar kreeg ik het volgende antwoord op:

Wanneer in maatschappelijke, psychologische of spirituele adviezen het woord ‘vertragen’ wordt gebruikt, betekent dit meestal niet simpelweg dat je alles langzamer moet uitvoeren. Vertragen is ook niet hetzelfde als lui worden, stilvallen of minder bereiken. Het is vooral een verandering in de manier waarop je aanwezig bent bij wat je doet.

Vertragen betekent dat je de snelheid waarmee je leeft, denkt en reageert bewust terugbrengt naar een tempo waarin je jezelf nog kunt ervaren. Waarin je elke dag even de tijd neemt voor jezelf.

Van automatisch reageren naar bewust waarnemen

Veel mensen leven voortdurend slechts een fractie vóór zichzelf uit. Terwijl ze met het ene bezig zijn, denken ze al aan het volgende. Tijdens een gesprek formuleren ze hun antwoord voordat de ander is uitgesproken. Tijdens het eten worden berichten gelezen. Tijdens het rusten wordt er in gedachten gewerkt. Het lichaam bevindt zich in het huidige moment, maar de aandacht is voortdurend onderweg.

Vertragen betekent dat lichaam, aandacht en handelen weer bij elkaar mogen komen!

In een hoog tempo reageren we vaak automatisch. Een gebeurtenis roept direct een gedachte, emotie of handeling op. Iemand zegt iets wat ons raakt en we verdedigen ons onmiddellijk. Er komt een verzoek binnen en we zeggen direct ja (of nee). We voelen vermoeidheid, maar gaan toch door. We ervaren onrust en proberen die meteen op te lossen door iets te doen, te eten, te kopen, te bekijken of te controleren. Door te vertragen ontstaat er een kleine ruimte tussen wat er gebeurt en hoe je daarop reageert.

Vertragen is opnieuw leren voelen

Geef je zelf ruimte in je leven en vraag jezelf af: Wat voel ik? Wat gebeurt er in mijn lichaam? Wat wil ik écht? Moet dit nu of kan het een andere keer? Wat heb ík nodig, nu op dit moment?
Vertragen geeft je daarmee niet alleen rust, maar ook keuzevrijheid. Je wordt minder bestuurd door gewoonten, verwachtingen, haast en impulsen.

Wanneer het leven snel gaat, worden subtiele signalen gemakkelijk overstemd. Je merkt honger pas op wanneer je uitgehongerd bent, spanning wanneer je hoofdpijn krijgt en vermoeidheid wanneer je nauwelijks meer kunt functioneren. Ook emoties kunnen lange tijd onder de oppervlakte blijven, omdat er geen gelegenheid is om ze werkelijk te voelen. Vertragen betekent dat je eerder gaat luisteren.

Spanning, relaties…

Je merkt de spanning in je schouders op voordat het pijn wordt. Je herkent verdriet voordat het zich als prikkelbaarheid uit. Je voelt dat iets niet bij je past voordat je er volledig in verstrikt raakt. Je ontdekt dat je behoefte hebt aan stilte, begrenzing, beweging, gezelschap of juist afzondering.

Daarom kan vertragen aanvankelijk zelfs onrustig of ongemakkelijk voelen. Zodra de afleiding afneemt, wordt soms zichtbaar wat door het hoge tempo verborgen bleef. Vermoeidheid, onzekerheid, verdriet of leegte kunnen zich dan nadrukkelijker aandienen. Dat betekent niet dat vertragen niet werkt. Het betekent vaak dat je eindelijk hoort wat al langere tijd om aandacht vroeg.

Niet minder leven, maar dieper leven

Vertragen is niet noodzakelijkerwijs minder doen. Het betekent vooral dat je niet voortdurend in meerdere momenten tegelijk probeert te leven. Je kunt wandelen zonder de wandeling als een verplaatsing tussen twee afspraken te beschouwen. Je kunt eten en werkelijk proeven. Je kunt iemand aankijken en luisteren zonder ondertussen een oordeel of antwoord voor te bereiden. Je kunt een taak uitvoeren zonder jezelf voortdurend op te jagen.

Daardoor wordt een ervaring voller, intenser. De tijd hoeft niet werkelijk langer te worden, maar kan wel ruimer aanvoelen. Een rustig gevoerd gesprek kan meer betekenis hebben dan een hele dag vol vluchtige contacten. Een halfuur geconcentreerd werken kan meer opleveren dan uren waarin de aandacht voortdurend wordt onderbroken.

Vertragen is daarom geen verarming van het leven, maar juist een verdieping ervan.

je natuurlijke ritme terugvinden

Onze samenleving hanteert meestal het ritme van agenda’s, deadlines, meldingen, productie en beschikbaarheid. Het menselijk lichaam volgt echter een ander ritme. Het kent perioden van inspanning en herstel, concentratie en verstrooiing, behoefte aan contact en behoefte aan afzondering.

Wie langdurig het externe tempo volgt, kan het contact met het eigen ritme verliezen. Rust voelt dan nutteloos, stilte ongemakkelijk en nietsdoen bijna bedreigend. Er kan zelfs schuldgevoel ontstaan wanneer men niet productief is.

Vertragen betekent dat je opnieuw leert herkennen:
* wanneer je energie hebt en wanneer zij afneemt;
* wanneer iets werkelijk urgent is en wanneer het alleen dringend voelt;
* wanneer doorzetten gezond is en wanneer stoppen verstandiger is;
* wanneer je handelt vanuit verlangen en wanneer vanuit angst;
* wanneer je een beslissing kunt nemen en wanneer iets nog moet laten bezinken.

Het gaat dus niet om één vast langzaam tempo. Soms vraagt het leven om snel te handelen. Vertragen betekent dat snelheid een bewuste keuze wordt in plaats van een permanente toestand.

De moed om niet onmiddellijk te weten

Vertragen betekent ook dat je niet ieder probleem direct hoeft op te lossen. En niet op iedere vraag onmiddellijk een antwoord hoeft te hebben.

Sommige inzichten ontstaan niet door harder na te denken, maar door iets enige tijd met rust te laten. Een beslissing kan helder worden tijdens een wandeling. Een emotie kan veranderen wanneer zij niet meteen wordt bestreden. Een conflict kan er de volgende ochtend anders uitzien dan midden in de eerste boosheid.

In een snelle cultuur lijkt aarzeling soms op onzekerheid. Toch kan het juist wijsheid zijn om te zeggen: ‘Ik weet het nog niet. Ik wil er eerst bij stilstaan. Ik kom erop terug.’ Vertragen is daarmee ook het verdragen van het nog niet weten. Je geeft ervaringen de tijd om zich in jou te ordenen.

Vertragen in contact met anderen

Ook relaties veranderen wanneer mensen vertragen. Werkelijk luisteren vraagt dat je niet direct invult, adviseert, corrigeert of vergelijkt. Je laat de woorden van de ander eerst binnenkomen.

Vertragen in een gesprek betekent bijvoorbeeld dat je een stilte niet onmiddellijk opvult. Dat je doorvraagt voordat je conclusies trekt. Dat je merkt welke emotie achter woorden schuilgaat. Dat je niet alleen hoort wat iemand zegt, maar ook aanvoelt wat iemand probeert over te brengen.

Hierdoor ontstaat meer nabijheid. Veel misverstanden worden namelijk niet veroorzaakt doordat mensen elkaar niet horen, maar doordat zij te snel denken te weten wat de ander bedoelt.

Vertragen is begrenzen

Wie wil vertragen, moet vaak ook leren begrenzen. Je kunt niet werkelijk vertragen wanneer ieder verzoek onmiddellijk toegang tot je aandacht krijgt. Dat kan betekenen dat je niet overal direct op reageert, minder afspraken achter elkaar plant, meldingen uitschakelt of vaker één ding tegelijk doet. Het kan ook betekenen dat je nee zegt tegen iets wat op zichzelf aantrekkelijk is, omdat je voelt dat er geen ruimte voor is.

Vertragen vraagt daarom soms om een ongemakkelijke keuze: niet alles wat mogelijk is, hoeft ook te gebeuren. De essentie is niet dat je agenda leeg moet zijn, maar dat er voldoende ruimte tussen gebeurtenissen blijft om ze te verwerken. Zonder die ruimte stapelen ervaringen zich op zonder werkelijk te worden beleefd.

Het verschil tussen vertragen en stilstaan

Vertragen betekent niet dat je ontwikkeling ophoudt. Ook een langzaam stromende rivier beweegt. Een plant lijkt soms stil te staan, terwijl onder de grond nieuwe wortels ontstaan. Er zijn levensperioden waarin zichtbare vooruitgang gering is, maar innerlijk veel wordt verwerkt. Herstel, rouw, bezinning, leren en persoonlijke groei verlopen zelden in een rechte lijn. Door voortdurend resultaat te eisen, kun je processen verstoren die tijd nodig hebben.

Vertragen betekent vertrouwen dat niet iedere betekenisvolle beweging direct zichtbaar hoeft te zijn.

Hoe ziet vertragen er praktisch uit? Vertragen kan heel klein beginnen. Niet door je gehele leven plotseling om te gooien, maar door gewone handelingen bewuster te beleven.

herstel van de relatie met jezelf

Je kunt voordat je opstaat je ademhaling voelen. Een kop koffiedrinken zonder telefoon. Eén taak afmaken voordat je aan een volgende begint. Even wachten voordat je een bericht beantwoordt. Langzamer spreken wanneer je gespannen bent. Tijdens het wandelen bewust om je heen kijken. Na een afspraak niet onmiddellijk de volgende prikkel opzoeken.

Soms betekent vertragen letterlijk langzamer bewegen. Vaker betekent het dat je aandacht niet voortdurend vooruitloopt. In de diepste zin is vertragen het herstellen van de relatie met jezelf. Het is stoppen met jezelf behandelen alsof je een machine bent die voortdurend moet produceren, presteren en reageren. Het is erkennen dat je een levend wezen bent met gevoelens, grenzen, behoeften en een eigen ritme.

Vertragen betekent:
* ruimte maken tussen prikkel en reactie;
* opnieuw luisteren naar lichaam en gevoel;
* handelen vanuit bewustzijn in plaats van automatisme;
* ervaringen werkelijk toelaten;
* accepteren dat niet alles onmiddellijk hoeft;
* kiezen wat wezenlijk is;
* aanwezig zijn in het leven terwijl het gebeurt.

De meest wezenlijke omschrijving is: vertragen is niet minder snel door het leven gaan, maar ophouden het leven voortdurend voorbij te rennen!

Lieve groet,
Daisha

P.s: Heb je een vraag, en dat kan over van alles zijn. Stuur deze naar daisha@radiomerlijn.nl Ik beantwoord je vraag in mijn radioprogramma ‘Zielsverwanten’. Tweewekelijks op zaterdag om 20.00 uur te beluisteren via Radio Merlijn ! En daarna nog de hele week bij Uitzending gemist. Vermeld wel je geboortedatum er bij en/of van de betrokkenen plus voornaam. Ik vertel deze niet in de uitzending, dus privacy verzekerd.

Wil je automatisch op de hoogte blijven? In de linker zijkolom van dit artikel (of bovenin het artikel op wanneer je op je mobiel leest) kun je je abonneren op mijn blogupdates. Of ontvang elke week informatie over mijn radioprogramma’s, hier kun je deze gratis nieuwsbrief aanvragen. Daarin staat ook iedere week mijn blog vermeld, dus dat is twee in één!