Soms lijkt iets volkomen zinloos. Dit komt omdat je op dat moment nog niet weet welke ‘zin’ er in de situatie verborgen zit. Op het moment zelf zien we vaak alleen wat ons overkomt. De betekenis ervan wordt soms pas veel later zichtbaar.

Ik ben van mening dat alles wat in ons leven gebeurt zin heeft. Dat begint al bij het feit dat we precies in dat bepaalde gezin werden geboren. Met die ouders, en die eventuele broers en zussen. Niet bij de buren, niet honderd kilometer verderop, niet vijftig jaar eerder of later, maar precies daar en op dat moment.

Het valt je toe

Toeval? Daar geloof ik niet zo in. Wel geloof ik: het valt je toe! De dingen die je ‘overkomen’ hebben waarde. Dat betekent niet dat alles wat gebeurt leuk, eerlijk of wenselijk is. Integendeel.

Sommige gebeurtenissen doen ontzettend veel pijn. Ze kunnen je leven volledig overhoopgooien. Je kunt iemand verliezen van wie je zielsveel houdt, ernstig ziek worden, bedrogen worden, je baan verliezen of ineens voor een keuze komen te staan waar je helemaal niet om hebt gevraagd.

Op zo’n moment hoef je echt niet vrolijk te roepen: ‘Het zal wel ergens goed voor zijn!’ Daar zou ik zelf behoorlijk kriegelig van worden. Want pijn is pijn. Verdriet is verdriet. En wanneer je midden in een storm zit, heb je niets aan iemand die vanaf de wal vertelt dat de zon achter de wolken schijnt.

Waarom lijkt iets soms zinloos? Het lijkt zinloos omdat je op het moment dat het gebeurt nog niet weet welke consequenties eruit voortkomen.

Een Prinsessenbruiloft

Een voorbeeld uit mijn eigen leven. Al jong had ik verkering. Ik was zestien jaar en hopeloos verliefd. Met mijn negentiende gingen we voor de wet trouwen. Vroeger moest je getrouwd zijn om een huis toegewezen te kunnen krijgen. Ik praat over het midden van de jaren zestig van de vorige eeuw. Dat waren andere tijden.

Een jaar later – 20 jaar oud – trouwde ik in de kerk. De bruiloft was een gigantisch mooi feest. Zoals gezegd: voor de wet was ik al getrouwd. Als goed katholiek meisje was het kerkelijk huwelijk pas het échte huwelijk. We trouwden op zondag, de kerk zat helemaal vol. Men moest zelfs nog staan, zoveel mensen waren er.

Mijn ouders hadden toentertijd 2 supermarkten waar ik bij een ervan al vanaf mijn 18de al twee jaar de leiding had. Vandaar de vele belangstelling in de kerk, en later ook bij de receptie. Achteraf werd gezegd: het leek wel of er een prinses trouwde. Het feest daarna was in het vroegere Tivoli in Arnhem. Deze was voor alle festiviteiten na de trouwerij in de kerk helemaal afgehuurd. (Tivoli is in 1991 gesloopt, er staat nu een kantorencomplex.)

Dit stond niet in het sprookjesboek

Het klinkt als een sprookje. Maar zoals dat bij sprookjes wel vaker het geval is, bleek na ‘ze leefden nog lang en gelukkig’ het verhaal gewoon verder te gaan. En dat gedeelte stond niet in het sprookjesboek.

In eerste instantie wilde ik namelijk niet met deze man trouwen. Door de familie werd ik overgehaald om het toch door te laten gaan. Met de woorden dat ik daar mijn hele leven spijt van zou kunnen krijgen. O.k., ik trouwde… Ik had mezelf jarenlang kunnen verwijten: Waarom heb ik niet naar mijn gevoel geluisterd? Waarom ben ik toch getrouwd? Waarom heb ik me laten overhalen?

En geloof me, daar kun je jezelf heel lang mee bezighouden. Ware het niet dat het ‘waarom’ uiteindelijk veel belangrijker bleek dan mijn spijt. Alleen duurde het jaren voordat ik dat kon zien.

Ellende of uitdaging?

De ellende die ik jarenlang in dit huwelijk ondervond was verschrikkelijk. Toch kijk ik erop terug als zeer leerzame jaren. De ellende was zo groot, dat ik een zelfmoordpoging deed op 23-jarige leeftijd. Gelukkig ben ik op tijd ‘gered’. Om vervolgens eindelijk voor mezelf op te gaan komen, en ben gaan scheiden.

In dit huwelijk – dus al heel jong – heb ik geleerd dat een mens nooit de ander kan veranderen, werkelijk nooit! Alleen de mens zelf kan zichzelf veranderen. Ik kwam tijdens dit huwelijk in situaties die voor mij vreselijk waren: absurde seks, moest toestaan dat hij vreemdging. Men zou hem nu een narcist noemen. Alles draaide om hem, naar de kinderen keek hij niet om. Ook niet toen we gescheiden waren.

Dit leven wil ik niet

Door de zelfmoordpoging besefte ik later: wat doe je de mensen aan die je achterlaat! Ik heb in de jaren daarna – nu al bijna zestig jaar lang – vele mensen kunnen ‘helpen’ die het leven niet meer zagen zitten. Met name veel pubers en jonge volwassenen. Mede doordat ik begrijp dat je op een gegeven moment denkt dat je niet verder wil leven. Het enige wat je op dat moment wil: je wil DIT LEVEN niet meer.

Dit was mijn eerste huwelijk. Daarna 21 jaar lang een huwelijk met een geweldige man, die helaas in februari 1993 overleed. Ook in dit huwelijk heb ik veel geleerd en mogen ervaren.

Het antwoord kwam later

Zes jaar later trouwde ik met een man die twee dochters meebracht. Ze waren op dat moment 10 en 12 jaar oud. Door ons huwelijk kwamen zij in een totaal andere wereld terecht. Een wereld waarin ze ervaringen opdeden, mensen ontmoetten en mogelijkheden kregen die hun leven mede hebben gevormd. Zonder dat huwelijk hadden zij een andere weg gelopen.

Het huwelijk duurde slechts 2,5 jaar, mede doordat hij regelmatig vreemdging. De meisjes bleven nog jarenlang bij mij wonen, de oudste zelfs tot haar 18^de.

Heb vertrouwen in jezelf

Hans Rutten op Facebook:
‘Soms duurt het lang voordat je kunt terugkijken en beseffen dat juist de momenten waarop het leven je hard raakte, je uiteindelijk dichter hebben gebracht bij wie je werkelijk bent.

Voor mij zit de kracht dan ook niet alleen in doorgaan, maar vooral in blijven vertrouwen. In jezelf, in je eigen weg en soms ook in iets waarvan je op dat moment nog helemaal niet kunt zien waar het je naartoe brengt. Misschien is dát wel waar je uiteindelijk het meest trots op mag zijn: dat je onderweg jezelf niet bent kwijtgeraakt.’

Jaren later…

Soms lijkt het zinloos. Dit omdat je op dat moment nog niet weet wat ervoor zinvols in de situatie zit. Ik ben van mening dat alles wat in ons leven gebeurt zin heeft. Bijvoorbeeld het feit dat we precies in dat bepaalde gezin geboren werden. Met die ouders, en die eventuele broers en zussen.

De dingen die je ‘overkomen’ hebben een waarde. Namelijk dat datgene wat je meemaakt zin heeft, ook al lijkt het van niet. Waarom lijkt het van niet? Omdat je op het moment van datgene dat gebeurt niet bekend is welke consequentie eruit voortkomt. Vijf tot twintig jaar later kan hetzelfde verhaal ineens een heel andere betekenis krijgen. Niet omdat het verleden verandert. Wel omdat jij meer van het verhaal kunt zien.

Achteraf wordt het plaatje groter

Ons leven lijkt soms op een legpuzzel waarvan we steeds maar één stukje tegelijk krijgen. Je pakt een stukje uit de doos en denkt: wat moet ik hiermee? Er staat alleen een vreemd blauw vlekje op. Pas veel later blijkt dat ene blauwe stukje precies een stukje van de lucht te zijn boven het huis waar de hele afbeelding om draait. Zo werkt het in ons leven ook. Een ontmoeting die op dat moment onbelangrijk lijkt, kan jaren later bepalend blijken te zijn.

Een baan die je niet kreeg, brengt je uiteindelijk op een plek waar je veel beter past. Een relatie die eindigt, dwingt je om voor het eerst in je leven werkelijk zelfstandig te worden. Een verhuizing waar je aanvankelijk enorm tegenop zag, zorgt ervoor dat je fijne mensen ontmoet die je anders nooit had gekend.

Heb je vijand lief

Zelfs iemand met wie je voortdurend botst, kan een belangrijke leermeester zijn. Daar hebben we trouwens meestal de meeste moeite mee. Een aardige leermeester herkennen we onmiddellijk. Maar degene die precies op onze zere plek drukt? Die zouden we liever niet ontmoeten. Toch zijn het vaak juist die mensen die ons laten zien waar we nog iets van te leren hebben. Bijvoorbeeld: waar onze grenzen liggen. Waar we onszelf wegcijferen. Waar we bang zijn. Waar we nog steeds goedkeuring van een ander voor nodig hebben.

Niet iedere ontmoeting is bedoeld om eeuwig te duren. Sommige mensen lopen maar een klein tijdje met je mee. Maar dat betekent niet dat hun aanwezigheid zinloos was. Wanneer iemand verdrietig is, hoeft hij niet onmiddellijk te begrijpen waarom iets gebeurt. Soms is het enige wat nodig is een luisterend oor en iemand die zegt: Ik ben bij je.

Adoptie

Een Ziel heeft de eeuwigheid. Onze Ziel heeft een veel ruimer begrip qua tijd. Wij kijken naar vandaag. Je Ziel kijkt naar je Levenspad. Wij kijken naar wat we verliezen. Je Ziel weet hoe dit naar je ten goede kan keren.

Ik kreeg vorige week de volgende vraag: als je zegt dat men wordt geboren in het gezin dat men van tevoren heeft uitgezocht. Hoe kan het dan dat ik bij mijn biologische moeder ben geboren, jong ben geadopteerd en nu al ruim veertig jaar lang bij mijn huidige moeder ben?

Mijn antwoord: de moeder die je nu al die jaren hebt mogen ervaren kon geen kinderen krijgen. Je biologische moeder kon je niet onderhouden, maar ze kon jou wel geboren laten worden. Zodat jij terecht kon komen bij – zoals je zegt – de liefste en meest zorgzame moeder van de hele wereld. Dit wist je Ziel al voordat je hier op aarde kwam.

Is dan werkelijk niets zinloos?

We willen zo graag zekerheid. Een routekaart waarop bij iedere bocht staat aangegeven waarom we daar linksaf of rechtsaf moeten. Het liefst ook met aankomsttijd. Maar zo werkt een mensenleven niet. Sommige wegen worden pas zichtbaar terwijl je erop loopt. En soms ontdek je pas helemaal aan het einde waarvoor een bepaalde omweg nodig was.

Dat betekent niet dat alles prettig is. Ook niet dat alles door ‘boven’ voor ons geregeld zou zijn. Het betekent dat iedere ervaring onderdeel kan worden van wie wij zijn. Van onze wijsheid, onze zachtheid, onze kracht. Ons vermogen om lief te hebben.

Zelfs onze fouten zijn niet zinloos wanneer we ervan leren. Sterker nog: misschien zijn de fouten waarvan we achteraf denken ‘hoe heb ik dát in hemelsnaam kunnen doen?’ wel een belangrijk onderdeel van onze levensschool. Niemand groeit alleen van dingen die perfect gaan. Daar leer je meestal opvallend weinig van.

Het leven is één groot avontuur

Juist de momenten waarop je struikelt, opnieuw moet beginnen, jezelf tegenkomt of moet erkennen dat je het totaal verkeerd hebt ingeschat, brengen je dichter bij jezelf. En uiteindelijk gaat het daar om. Niet om een leven waarin niets misgaat. Maar om een leven waarin we steeds beter begrijpen wie we zijn.

Daarom hoef je, wanneer je nu midden in een moeilijke periode zit, ook niet onmiddellijk te weten wat de zin ervan is. Laat het antwoord maar komen wanneer het komt. Misschien binnenkort, of over tien jaar. Of op het moment waarop je achteromkijkt en denkt: aha,  dáárom. Wat belangrijk is: dat je onderweg jezelf niet bent kwijtgeraakt!

Vragen?

Om de week beantwoord ik – gratis – op zaterdagavond vragen via het radioprogramma Zielsverwanten (klik hier). Te beluisteren via je computer of telefoon.

Voor dit programma kun je vragen stellen, die over van alles kunnen gaan: jezelf, werk, relatie, familie, kinderen, gezondheid, etc. https://www.radiomerlijn.nl/  Stuur je vraag naar daisha@radiomerlijn.nl met vermelding van voornaam en geboortedatum van alle betrokkenen. Ik beantwoord je vraag dan in de uitzending. Privacy is verzekerd, ik noem geen naam of geboortedatum in het programma.

Lieve groet,
Daisha

P.s: Heb je een vraag, en dat kan over van alles zijn. Stuur deze naar daisha@radiomerlijn.nl Ik beantwoord je vraag in mijn radioprogramma ‘Zielsverwanten’. Tweewekelijks op zaterdag om 20.00 uur te beluisteren via Radio Merlijn ! En daarna nog de hele week bij Uitzending gemist. Vermeld wel je geboortedatum er bij en/of van de betrokkenen plus voornaam. Ik vertel deze niet in de uitzending, dus privacy verzekerd.

Wil je automatisch op de hoogte blijven? In de linker zijkolom van dit artikel (of bovenin het artikel op wanneer je op je mobiel leest) kun je je abonneren op mijn blogupdates. Of ontvang mijn gratis nieuwsbrief: hier kun je je aanmelden. Daarin staat iedere week mijn nieuwste blog vermeld.